Đề Xuất 12/2022 # Kinh Nghiệm Du Lịch Xuân Sơn, Phú Thọ / 2023 # Top 13 Like | Tuvanduhocsing.com

Đề Xuất 12/2022 # Kinh Nghiệm Du Lịch Xuân Sơn, Phú Thọ / 2023 # Top 13 Like

Cập nhật nội dung chi tiết về Kinh Nghiệm Du Lịch Xuân Sơn, Phú Thọ / 2023 mới nhất trên website Tuvanduhocsing.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Giới thiệu về Vườn Quốc Gia Xuân Sơn

Cổng vào Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Ảnh sưu tầm)

Cũng theo kinh nghiệm du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn, địa điểm du lịch này cách TP Việt trì, Phú Thọ khoảng 75km và cách Hà Nội 125km về phía Tây. Vì vậy, du khách có thể di chuyển dễ dàng bằng xe máy hoặc ô tô cá nhân, xe du lịch(nếu đi theo nhóm, đông người). Còn nếu đi xe khách, ở bến xe Mỹ Đình có xe đi thẳng lên huyện Tân Sơn, Phú Thọ, giá vé từ 40.000đ-50.000đ/vé, rất rẻ cho một chuyến đi an toàn. Từ bến xe Tân Sơn, bạn di chuyển bằng xe ôm hoặc taxi đến gần vườn quốc gia Xuân Sơn. Do đường vào vườn khá gồ gề nên phương tiện giao thông sẽ không đi vào được, du khách phải tự đi bộ vào vườn khoảng 1,5 km. Vườn quốc gia Xuân Sơn có tổng diện tích là 33.687ha, trong đó vùng lõi của vườn là 15.048ha và vùng đệm là 18.639ha, đứng thứ 12 trong số 15 Vườn Quốc gia lớn nhất Việt Nam. Được ví là lá phổi xanh và là điểm du lịch hấp dẫn của Phú Thọ. Với độ che phủ rừng lên tới 84%, chất lượng các hệ sinh thái rừng ổn định và được bảo vệ tốt. Vườn được đánh giá là nơi có môi trường không khí, môi trường nước sạch sẽ, mát mẻ, nhiệt độ trung bình năm từ 22-23ºC.

Một góc bình yên của bản làng ở Vườn quốc gia Xuân Sơn mùa mưa (Ảnh sưu tầm)

Hệ thống thác nước trong vườn Quốc gia được tạo bởi các con suối đổ từ trên núi xuống rất đẹp đó là: Thác Xoan, thác Kẹm, thác 99 tầng, thác Tô Anh, thác Tô Em, Thác nước mọc.Trong vườn Quốc gia còn có các dân tộc: Mường, Dao cư trú tại các bản: Lạng, Dù, Lấp, Thang, Xoan, Ong, Dâm… Đặc biệt ở đây còn giữ được phong tục tập quán truyền thống với các lễ hôi dân gian, các điệu nhảy múa ca hát rất độc đáo.

Du lịch Xuân Sơn vào thời gian nào?

Khung cảnh bình yên ở Vườn quốc gia Xuân Sơn (Ảnh sưu tầm)

Tuy nhiên thời điểm lý tưởng nhất dành cho chuyến đi đến vườn Xuân Sơn là vào tháng 11 – tháng 4 và tháng 6 – tháng 8.

Tháng 11 – tháng 4: Đây là mùa khô trong năm khi mà thời tiết mát mẻ, dễ chịu cũng như đường đi thuận lợi, giúp du khách dễ dàng hơn trong việc di chuyển và tham quan.

Tháng 6 – tháng 8: Đây là những tháng có lượng mưa tăng cao, gây ra sự khó khăn cho du khách khi đi vào vườn quốc gia. Bù lại đây là thời điểm những thác nước trở nên mạnh mẽ và kỳ vĩ, kết hợp với cảnh sắc hữu tình, đưa đến cho du khách những trải nghiệm đáng nhớ.

Hướng dẫn đi tới Xuân Sơn

Phương tiện di chuyển

Vườn quốc gia này cách thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ khoảng 75km và cách thành phố Hà Nội khoảng 125km về phía Tây. Với khoảng cách không quá xa cùng đường đi khá thuận lợi, bạn có nhiều sự lựa chọn về phương tiện di chuyển cho chuyến đi của mình.

Xe khách: Bạn bắt xe ở bến Mỹ Đình và đến huyện Tân Sơn, Phú Thọ với giá vé dao động trong khoảng 40.000VNĐ – 50.000VNĐ. Sau khi xuống ở bến Tân Sơn, bạn đi xe ôm hoặc taxi để đến vườn quốc gia.

Xe ô tô cá nhân, xe máy: Xuất phát từ Hà Nội thì bạn đi theo đường đến Sơn Tây, sau đó rẽ trái đi tiếp quốc lộ 32 đến huyện Tân Sơn. Từ đây, sẽ có bảng chỉ dẫn để bạn đi vào vườn quốc gia. Nếu xuất phát từ Việt Trì thì bạn đi theo quốc lộ 32 đến huyện Tân Sơn, sau đó theo bảng chỉ dẫn vào vườn Xuân Sơn.

Chuẩn bị những gì khi đi du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn

Tùy vào nhu cầu cá nhân mà mỗi người sẽ có sự chuẩn bị hành lý khác nhau. Tuy nhiên, để chuẩn bị cho chuyến đi đến vườn Xuân Sơn tốt nhất, bạn nên mang theo những vật dụng sau:

Quần áo: Chuẩn bị áo dài tay và bộ đồ tắm thác. Có thể mang theo dép và mũ để dễ dàng hơn khi vui chơi.

Đồ dùng cá nhân: Đèn pin, thuốc tránh muỗi, băng gạc cá nhân, đồ dùng vệ sinh, nước uống.

Xe khách đi Xuân Sơn

Có nhiều tuyến xe khách chạy thẳng tới Xuân Sơn, nếu sử dụng phương tiện công cộng thì khi di chuyển ở Xuân Sơn các bạn bắt buộc phải thuê xe của người dân địa phương hoặc chủ homestay để di chuyển qua lại giữa các địa điểm.

Lưu trú ở Xuân Sơn

Xuân Sơn hiện chỉ có du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng nên các bạn chỉ ó thể lựa chọn hình thức lưu trú homestay. Những loại hình lưu trú khác như khách sạn, nhà nghỉ thì chỉ có ngoài trung tâm huyện và trên đường vào Xuân Sơn.

Homestay ở Xuân Sơn

Các homestay ở Phú Thọ hiện nay chủ yếu tập trung và được phát triển ở Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đến với vùng đất này các bạn sẽ được khám phá những giá vị văn hóa độc đáo của đồng bào người Dao và Mường đang sinh sống tại các bản Dù, Lấp, Lạng và Cỏi. Những điệu múa, lời ca, phong tục tập quán, các nghề truyền thống, lễ hội đặc sắc vẫn được lưu giữ một cách nguyên vẹn.

Đến Vườn Quốc Gia Xuân Sơn chơi gì?

Bảo tàng Thiên nhiên Xuân Sơn

Toạ lạc trên khuôn viên rộng rãi ở phân khu Văn phòng của Vườn Quốc gia Xuân Sơn, Bảo tàng thiên nhiên được hoàn thiện từ năm 2012 đã trở thành một điểm tham quan của du khách trong hành trình du lịch về với Vườn Quốc gia Xuân Sơn.

Các bản du lịch cộng đồng

Sức lôi cuốn của Vườn quốc gia Xuân Sơn ngoài cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái đa dạng phong phú… còn là những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào Dao và Mường đang sống tại các bản ngay trong vườn.

Bản Dù

Trên đường vào Xuân Sơn, chỉ cần qua dốc Cổng Trời là tới bản Dù, bản trung tâm của Vườn Quốc gia Xuân Sơn và xã Xuân Sơn. Bản Dù cũng là nơi có loài chuối cô đơn (hay còn gọi là chuối Bạc Hà) một loại đặc sản rất đặc biệt.

Bản Lạng

Qua khỏi cổng vào Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đến phía chân dốc Cổng Trời sẽ có 1 con đường nhỏ bên tay trái để vào bản Lạng. Quãng đường khoảng 3km, nhưng đường khá nhỏ. Nếu có 2 ô tô đi ngược chiều sẽ rất khó khăn để tránh.

Bản Lấp

Từ bản Dù đi vào khoảng hơn chục km nữa sẽ đến bản Lấp, bản khá nhỏ với vẻn vẹn chỉ khoảng gần 30 nóc nhà. Người dân bản Lấp chủ yếu sống phụ thuộc vào rừng bằng các nghề kiếm củi hay đánh bắt nhỏ từ suối.

Bản Cỏi

Đây là ngôi làng cổ xưa nhất của người Dao Tiền, với khoảng hơn 100 nóc nhà đơn sơ được che chắn, bao bọc bởi núi cao và rừng già, ngay trong vùng lõi và là nơi xa nhất của Vườn Quốc gia Xuân Sơn.

Hệ thống hang động

Hang Thổ Thần

Vẻ kỳ bí, huyền ảo của hang Thổ Thần (Nguồn: Mytour.vn)

Hang Thổ Thần nằm ở xóm Lấp là một trong những hang động lớn và đẹp nhất ở Xuân Sơn. Hang ăn sâu vào trong lòng ngọn núi Ten, tạo nên sự huyền ảo và bí ẩn cho hang Thổ Thần. Ngay khi bước vào hang, du khách sẽ lập tức ấn tượng với những nhũ đá có hình dáng vô cùng độc đáo và kỳ thú.

Hang Na

Hang Na vẻ đẹp đầy ấn tượng (Nguồn: Mytour.vn)

Hang Lạng

Ðến với Xuân Sơn, du khách không thể không đến hang Lạng, một kỳ tích thiên nhiên làm say đắm lòng người. Hang Lạng ăn sâu trong lòng núi Ten, cửa vào hang nhìn thẳng ra cánh đồng Mường Lạng.

Vòm hang Lạng có chỗ cao đến mười lăm, hai mươi mét và chiều rộng cũng cỡ khoảng như vậy. Hang chạy dài, dọc dãy núi đá vôi. Người ta thả quả bưởi có đánh dấu vào hang lúc sáng thì chiều tối đã thấy nó ở suối Lấp, cùng dãy núi nhưng cách chỗ thả chừng khoảng 20km.

Động Tiên

Ðộng Tiên là một hang ngầm trong lòng núi đá cẩm thạch dài 10km. Trong hang có đường thông gió lên thẳng đỉnh núi, làm cho không khí trong lành mát dịu. Hồ nước có nhiều loài cá lạ hấp dẫn.

Cây Di Sản

Năm 2016, Vườn Quốc Gia Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã long trọng tổ chức Lễ đón Bằng Công nhận Cây Di sản Việt Nam Quần thể 20 cây nghiến nghìn năm tuổi thuộc địa phận xóm Lấp, xã Xuân Sơn trong VQG.

Hệ thống suối và thác nước

Cùng với hệ thống các đỉnh núi cao, hang động, Xuân Sơn còn có hệ thống sông suối như suối Lấp, suối Thang và nhiều thác nước có độ cao trên 50m như hòa quyện cùng với màu xanh của núi rừng khiến cho phong cảnh Xuân Sơn các thêm thơ mộng.

Suối Tiên

Thác Lưng Trời

Để đến với thác Lưng Trời, du khách sẽ phải vượt qua quãng đường rừng khá hiểm trở với những bậc thang uốn lượn theo triền núi. Thác hiện lên với một vẻ đẹp vô cùng kỳ vĩ, tráng lệ giữa phong cảnh núi rừng hữu tình. Thác nước chảy mạnh, tạo nên màu nước bạc kết hợp với màu xanh của trời, của cây tạo nên phong cảnh vô cùng hoa lệ.

Các đỉnh núi ở Xuân Sơn

Nằm trong quần thể vườn quốc gia Xuân Sơn có ba đỉnh núi cao trên 1.000 m so với mực nước biển là núi Voi, núi Ten và núi Cẩn

Ăn gì khi du lịch Xuân Sơn

Cơm lam là món dễ tìm thấy ở nhiều tỉnh phía Bắc (Ảnh sưu tầm)

Với người Mường ở Thanh Sơn, họ đã biết cách chung sống cùng thiên nhiên, những món ăn đơn giản, dân dã nhưng luôn hài hòa và gắn liền với thiên nhiên cũng như bản tính hiền lành và đôn hậu của con người xứ Mường. Cho đến nay, những giá trị văn hóa đó vẫn được đồng bào bảo tồn và phát huy. Một trong số các món ăn điển hình phải kể đến là cơm lam.

Trước đây, người Mường trồng lúa nếp là chính. Theo các cụ cao niên ở bản Mường kể lại, người dân Mường xa xưa thường phải đi rừng, đi nương từ sáng sớm để kiếm thức ăn, thậm chí phải ngủ lại trong rừng. Do đó đồng bào đã sáng tạo ra việc dùng ống tre, ống nứa rồi cho gạo vào trong, đem nướng trên lửa và nấu chín thành cơm gọi là cơm lam. Về sau, việc chế biến món ăn này trở thành thói quen và được người Mường ưa thích. Món cơm lam từ bao đời cũng đã khẳng định được vị trí của mình trong thước đo giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào.

Bánh trứng kiến người Mường

Cứ độ tháng 2, tháng 3 âm lịch, cây cối đương mùa đơm hoa, kết quả cũng là lúc những tổ kiến trên cây bắt đầu chắc trứng; đó cũng là lúc đồng bào Mường vào rừng tìm trứng kiến đem về làm bánh. Bánh trứng kiến là món ăn dân dã được chế biến tương đối cầu kỳ với vị thơm ngon riêng, trở thành một trong những nét văn hóa ẩm thực độc đáo của đồng bào dân tộc Mường vùng Đất Tổ.

Tùy vào kích thước của từng tổ mà số lượng trứng kiến nhiều hay ít, có tổ lấy được một bát, nhưng có tổ lớn lấy được ba, bốn bát. Trứng kiến lớn bằng hạt gạo, có màu trắng sữa, được mang về để chế biến thành nhân bánh. Một chiếc bánh ngon phải có nhân là trứng kiến nguyên chất, chỉ cần phi hành mỡ và muối không trộn thêm các nguyên liệu khác. Bột bánh làm từ gạo nếp ngon, xay nhuyễn, nhào dẻo, dát mỏng, nhồi nhân, rồi nặn thành hình vuông, bọc vào 2 lớp lá ngõa, đem hấp chín.

Bắp chuối lam sườn

Bắp chuối lam sườn là món ăn truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc Mường. Hoa chuối rừng có trên khắp các các dãy núi, cánh rừng ở Yên Lập. Khi đi rừng người Mường thường hái bắp chuối mang về để chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Để làm món bắp chuối lam sườn, bắp chuối sẽ được thái mỏng, ngâm với dấm, sau đó vớt ra để ráo nước và với các trộn gia vị: muối, tiêu, lá thơm và thịt sườn băm (trước kia là thịt thú rừng băm nhỏ) cho vào ống nứa và lam đều tay (như lam cơm) trên lửa nhỏ hoặc than hồng. Khi lam chín món ăn có mùi thơm đặc trưng của hoa chuối rừng vị ngọt của thịt sườn, có thể ăn cùng cơm nóng hay làm dùng đồ nhắm rượu đều rất tuyệt.

Măng chua nấu thịt gà

Văn hóa ẩm thực của người Mường hình thành từ những món đơn giản dân dã, in đậm hương vị núi rừng, sông suối như thịt, cá, măng, rau rừng… Trong số đó, sẽ là thiếu sót khi không nhắc tới gà nấu măng chua. Trong tiết trời lạnh của mùa đông rất thích hợp để thưởng thức món măng chua nấu gà với mùi vị chua dịu nhẹ và thịt gà mềm mượt. Món măng chua nấu gà từ lâu đã nổi tiếng. Với đồng bào Mường để thưởng thức món măng chua nấu thịt gà ngon thì không thể thiếu các loại rau ăn kèm như lá đu đủ, cải nương … ăn kèm thịt gà với các loại rau này sẽ tạo nên hương vị đặc sắc vị đắng lá đu đủ kết hợp với cay của rau cải nương cùng hương vị thơm ngon của măng chua nấu thịt gà sẽ tốt cho sức khỏe.

Rau rừng đồ

Từ bao đời nay, rau rừng đồ đã trở thành một món ăn quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày của đồng bào dân tộc Mường ở Thanh Sơn. Do đặc điểm tập quán sinh sống, người Mường thích những vị chua chát, vị đắng, thích sử dụng phương thức đồ để chế biến rau nên món rau đồ được đồng bào khá ưa chuộng. Theo họ, rau đồ khác với các món ăn từ rau khác là sẽ giữ được hương vị của các loại rau. Món rau rừng đồ được tạo thành từ nhiều loại rau khác nhau, thông thường, đồng bào sẽ hái các loại rau quanh nhà như: rau lang, rau bí, rau dền cơm, rau ngải cứu, lá tía tô, lá lốt, cà rừng (loại cà quả nhỏ như cà pháo nhưng có gai), hoa chuối rừng, rau cải đồng… và không thể thiếu được trong món rau đồ đó là ngọn và lá đu đủ bánh tẻ cùng những chùm hoa đu đủ đực trắng tinh. Chúng được sử dụng để tạo ra vị đắng cho các món ăn.

Rêu đá Tân Sơn

Khi lấy rêu đá, phải lựa chiều nước chảy để rêu không bị nát…Không được hái cả gốc rêu, chỉ hái phần thân non tơ. Tiếp đó, phải vò sạch, lấy dui gỗ đập thật mạnh cho hết cát bám.

Để chế biến, băm nhỏ tỏi, hạt dổi, hạt mắc khén, ớt, gừng, lá chanh, lá đu đủ, kèm chút nước mắm và muối. Sau khi thái nhỏ rêu đá, trộn các nguyên liệu trên vào nhau và đưa lên nồi để xào.Rêu ăn thơm và mát, là phương thuốc chữa bệnh, lưu thông khí huyết, giải độc, giải nhiệt.

Gà chín cựa

Đến với Vườn quốc gia Xuân Sơn huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ du khách không chỉ ấn tượng bởi vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, mà còn được tận mắt ngắm nhìn giống “gà chín cựa” hay còn gọi gà nhiều cựa. Tưởng rằng chỉ có trong truyền thuyết Sơn Tinh – Thuỷ Tinh, nhưng giống gà này vẫn được người Dao Tiền tại vùng lõi Vườn quốc gia Xuân Sơn nuôi dưỡng và phát triển, chúng được sùng kính gọi là “Gà Chúa”.

Mắt sáng quắc, mào đỏ tươi, đuôi cong vút tựa cầu vồng và đặc biệt những cặp chân to, mọc nhiều cựa, giống gà quý theo truyền thuyết xưa dùng để tiến vua Hùng vẫn được người dân Phú Thọ nuôi thả giữa rừng núi.

Những chú gà nhiều cựa ở đây sống trong môi trường tự nhiên, đôi khi kết bạn gà rừng, có lẽ vì thế mà thịt gà nhiều cựa rất ngon và rắn chắc. Món gà đặc sản này khi người dân thiết đãi khách gà thường mang hấp lá chanh hoặc ướp mật ong rừng và một số loại lá cây gia vị tẩm ướp rồi nướng trong bếp than đỏ, khi thưởng thức mang lại cho chúng ta một hương vị thơm ngon tuyệt hảo đặc trưng của núi rừng.

Cua suối Xuân Sơn

Cua suối hay còn gọi là cua đá sinh sống ở trong các khe núi đá. Vào mùa hè, thường là vào lúc chiều nhá nhem tối cho đến hết đêm, cua bắt đầu bò từ núi đá ra các khe suối. Khi đó, bà con rủ nhau đi bắt cua bằng tay. Ban ngày, cua lại chui vào hang trong các khe núi, nên nếu muốn bắt được cua thì phải có cần và mồi bằng giun đưa vào hang để dụ cua cặp vào mồi rồi kéo ra. Cách làm này cũng đơn giản nên ngay cả bọn trẻ nơi đây cũng có thể bắt được cua. Sau khi bắt được cua mang về, bà con dân tộc thường chế biến, không cầu kỳ và không cần nhiều gia vị. Cua suối có kích thước tương đối to, mỗi ki-lô-gam được từ 7-10 con. Chỉ một lớp cây xả nhổ ngoài vườn rửa sạch lót dưới đáy nồi, cua được xếp lên trên ngay ngắn, đậy nắp đặt lên bếp củi đun lửa vừa vừa, 15 phút sau là cua chín. Cua suối khi nấu chín có màu vàng hồng xen lẫn màu cánh gián, có mùi thơm đặc trưng trộn lẫn hương thơm của cây xả. Cua được bày lên đĩa ăn nóng chấm với muối trắng kèm theo ớt. Không chỉ đẹp mắt mà khi ăn cua rất chắc thịt và mang vị đậm đà.

Vịt lam Xuân Sơn

Xuyên rừng Xuân Sơn ăn vịt nhồi lam và nhiều món ăn khác đơn sơ mà hấp dẫn của đồng bào. Ăn no rồi, ra hỏi kĩ, cô chủ nhà đon đả kể: đầu tiên là thịt vịt, lọc xương, thái mỏng, nhưng vịt phải chọn vịt nuôi bằng ngô, thóc và thả ngoài suối, ngoài ruộng mới thơm. Vịt thái xong đem trộn hoa chuối xắt mỏng và các loại gia vị khác trong đó đặc biệt có hạt dổi và lá dổi, loại lá hiếm có của vườn quốc gia Xuân Sơn. Tất cả đem bỏ vào ống giang, nút kín và đun trên lửa cho đến khi không còn thấy sôi và sủi bọt nữa thì bỏ ra ăn.

Chuối cô đơn

Sở dĩ loài chuối này có tên “cô đơn” bởi theo truyền thuyết mà những người già ở xã Xuân Sơn, huyện Tân Sơn kể lại thì: Ngày xưa, ở chốn rừng núi này có một đôi nam nữ chơi thân với nhau từ bé. Luôn ở bên nhau, tình yêu nảy sinh trong họ lúc nào không hay và ngày càng thắm thiết. Họ đã nguyện ước sẽ bên nhau tới đầu bạc răng long. Thế nhưng, khi sắp đến ngày cô gái về nhà chàng trai thì bố mẹ bắt cô phá vỡ lời thề vì họ phát hiện ra chàng trai bỗng dưng mắc căn bệnh lạ. Khi biết lý do người mình muốn sánh đôi không được bố mẹ chấp nhận, cô gái càng thương và yêu chàng trai hơn. Oái oăm thay, gia đình nhà trai thấy con mình bị nhà gái khước từ thì cũng tự ái và nhất quyết ngăn cản cuộc hôn nhân này. Vì rất yêu thương nhau nên hai người quyết định trốn lên rừng cùng nhau chung sống.

Lịch trình du lịch Xuân Sơn

Để thuận tiện hơn cho việc lập kế hoạch, chúng tôi chia sẻ với các bạn một số lịch trình du lịch và phượt Xuân Sơn để tham khảo. Từ các lịch trình cơ bản này, các bạn có thể thay đổi và sắp xếp cho phù hợp với kế hoạch riêng của bản thân.

Lịch trình khám phá rừng quốc gia Xuân Sơn 1 ngày

Bọn mình khởi hành từ Hà Nội lúc 5h sáng, men theo Đại lộ Thăng Long, tỉnh lộ 316, 817, qua Thanh Thủy, bọn mình dò theo Google Maps và hỏi những người dân ở đây về lối mòn dẫn đến Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Phú Thọ). Mặc dù quãng đường đi chỉ hơn 120km nhưng bọn mình mất đến gần 4 giờ mới tới nơi. (Thông cảm vì mới đi lần đầu nên còn gà mờ!) 

Chỗ nghỉ của mình là một ngôi nhà sàn khang trang gồm 2 tầng, mới hoàn thiện một tháng.

Sau khi nghỉ ngơi, cất hành lí thì khoảng 10h bọn mình bắt đầu di chuyển đến điểm đến đầu tiên đó là Hang Lạng, một điểm đến chỉ cách chỗ ở khoảng 15 phút chạy xe máy.

Xuân Sơn được đầu tư phát triển du lịch khá đúng hướng, nên đường xá đẹp và không ghồ ghề như mình hình dung. Một điểm đặc biệt khi đến với Hang Lạng là bạn không cần phải chạy xe lên một điểm cao để bắt đầu vào cửa hang. Lối đi là con đường mòn men theo đường bờ ruộng xanh ngút, ở đâu đó là những tiếng máy nổ, những bước chân chậm rãi mà thanh thoát.

Sau khi khám phá tham quan Hang Lạng, nhóm mình tiếp tục đến với thác Lưng Trời sau khi vượt qua quãng đường rừng độ 5 km. Mình đặc biệt thích nơi đây vì hai bên đường có những hàng cây xanh vút, tiếng chim hót líu lo, hương thơm phảng phất của những bông hoa rừng nhuộm một màu đỏ, màu hồng dịu nhẹ.

Và rồi, một màu xanh mát dịu cứ níu chân bọn mình phải ghi lại những điều kỳ diệu ở nơi đây.

Với việc để đến được thác Lưng Trời, mình phải vượt qua 2 km đường rừng khá hiểm trở. Mặt đường trơn và các bậc thang uốn lượn theo những triền núi sâu thăm thẳm. 

Cuối con đường là một thác khá đẹp. Đâu đó có tiếng hò reo của những cô cậu sinh viên nhân dịp nghỉ hè đến hòa mình vào dòng suối mát lạnh…

16h chúng tôi trở ra, Gặp ngay một cơn mưa rừng. Đường khá trơn, chúng tôi phải cố gắng đi nhanh và tránh bị trượt ngã. Hai bên đường, những cây ráy rừng có những chiếc lá khá to đủ để che cho chúng tôi có thể che đỡ đi một phần nào những giọt mưa rừng.

17h, bọn mình thu dọn đồ đạc và chuẩn bị xuất phát quay trở về Hà Nội.

Vì không tính toán kĩ nên bọn mình đã đi vào chủ nhật nên phải quay trở về ngay trong ngày để mai tiếp tục công việc học tập. Nhưng theo mình, thì bạn nên khám phá Xuân Sơn 2 ngày để có thể không bỏ sót địa danh nào cũng như không cập rập, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Hà Nội – Xuân Sơn – Tà Xùa – Nghĩa Lộ 3 ngày

Lịch trình này các bạn nên sử dụng xe máy bởi chặng đi qua Tà Xùa sang Văn Chấn ô tô khả năng cao là không đi được.

Ngày 1: Hà Nội – Xuân Sơn

Khởi hành từ Hà Nội đi Vườn Quốc Gia Xuân Sơn, trước khi vào Vườn Quốc Gia các bạn có thể ghé qua đồi chè Long Cốc để chụp ảnh.

Đến trưa tới Xuân Sơn thì nhận phòng, ăn trưa, thưởng thức các món đặc sản ở đây rồi sau đó nghỉ ngơi một chút, đầu giờ chiều khám phá bản Lấp, bản Cỏi, hang Na, hang Thổ Thần, khám phá rừng nguyên sinh rồi thăm Bảo tàng thiên nhiên Xuân Sơn.

Tối ngủ homestay ở Xuân Sơn.

Ngày 2: Xuân Sơn – Phù Yên – Tà Xùa

Từ Xuân Sơn đi tiếp theo đường xuyên rừng để ra QL32 rồi rẽ QL32B đi Phù Yên, tiếp tục chạy thẳng lên Tà Xùa săn mây. Tối nghỉ ngơi tại Tà Xùa.

Ngày 3: Tà Xùa – Nghĩa Lộ – Hà Nội

Từ Tà Xùa chạy theo đường Bắc Yên – Trạm Tấu rồi về Nghĩa Lộ. Nếu có thời gian thì ở lại Nghĩa Lộ 1 ngày, khám phá Nghĩa Lộ rồi hôm sau về Hà Nội. Nếu không có thời gian thì về đây nghỉ ngơi ăn uống, rồi chạy thẳng về Hà Nội.

Kinh Nghiệm Du Lịch Xuân Sơn, Phú Thọ (Cập Nhật 02/2021) / 2023

Kinh nghiệm du lịch Xuân Sơn, Phú Thọ

Cùng Phượt – Là một trong ba khu vườn quốc gia nổi tiếng cả nước, Vườn Quốc gia Xuân Sơn nằm ở điểm cuối của dãy Hoàng Liên Sơn và ở phía Tây Nam huyện Tân Sơn, trên vùng tam giác giữa ranh giới của ba tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình và Sơn La. Khi tới Xuân Sơn du khách vẫn cảm nhận được nét đẹp hoang sơ vốn có, chưa bị can thiệp nhiều bởi hoạt động khai thác du lịch. Thấp thoáng những mái nhà sàn và mùi hương lúa nếp nương cùng tiếng suối nước chảy róc rách… Đến với du lịch Xuân Sơn, du khách sẽ được hòa mình vào một không gian trong lành, mát rượi. Buổi sáng là tiết trời của mùa xuân, buổi trưa là sự ấm áp của mùa hè, buổi chiều khiến lòng người lắng lại với những cơn gió hiu hiu của mùa thu và buổi tối là cái se lạnh ngọt ngào của mùa đông. Đây được coi là lợi thế của Xuân Sơn để phát triển du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng.

Giới thiệu về Vườn Quốc Gia Xuân Sơn

Cách Hà Nội khoảng 120km, Vườn quốc gia Xuân Sơn có tổng diện tích là 33.687ha, trong đó vùng lõi của vườn là 15.048ha và vùng đệm là 18.639ha, đứng thứ 12 trong số 15 Vườn Quốc gia lớn nhất Việt Nam. Được ví là lá phổi xanh và là điểm du lịch hấp dẫn của Phú Thọ. Với độ che phủ rừng lên tới 84%, chất lượng các hệ sinh thái rừng ổn định và được bảo vệ tốt. Vườn được đánh giá là nơi có môi trường không khí, môi trường nước sạch sẽ, mát mẻ, nhiệt độ trung bình năm từ 22-23ºC.

Theo thống kê vườn Quốc gia Xuân Sơn có 1217 loại thực vật, trong đó có 665 loài cây thuốc, 300 loài cây rừng có thể làm rau ăn, có các loại thực vật bậc cao như: Re, dẻ, sồi, vá, táu muối, chò chỉ, dổi, kim dao. Rừng chò chỉ Xuân Sơn được đánh giá là giàu và đẹp nhất miền Bắc, có nhiều cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi có đường kính tới 2m và cao 30m. Vườn Quốc gia có 365 loài động vật trong đó có 46 loài ghi trong danh sách đỏ Việt Nam và 18 loài ghi trong sách đỏ thế giới, có loài cá cóc bụng đỏ là loài động vật quí hiếm.

Vườn Quốc gia Xuân Sơn có hệ thống đa dạng sinh học được bảo tồn. Có 3 đỉnh nuí cao trên 1000m đó là các đỉnh: Núi Ve, núi Ten và núi Cẩn. Hệ thống hang động đá vôi rất phong phú và đa dạng có nhiều màng đá, nhũ đá, cột đá đẹp. Đã phát hiện khoảng 30 hang động có các kích thước lớn nhỏ khác nhau: Hang Lun, hang Lạng, hang Na, hang Dơi, hang Sơn Dương, hang Thổ Công, hang Thiên Nga, hang Chồn Trắng, hang Trăng Tròn… Hang Lạng là hang lớn nhất và dài nhất ăn sâu vào núi Ten, vòm hang có chỗ cao tới 20m và rộng 20m.

Hệ thống thác nước trong vườn Quốc gia được tạo bởi các con suối đổ từ trên núi xuống rất đẹp đó là: Thác Xoan, thác Kẹm, thác 99 tầng, thác Tô Anh, thác Tô Em, Thác nước mọc.Trong vườn Quốc gia còn có các dân tộc: Mường, Dao cư trú tại các bản: Lạng, Dù, Lấp, Thang, Xoan, Ong, Dâm… Đặc biệt ở đây còn giữ được phong tục tập quán truyền thống với các lễ hôi dân gian, các điệu nhảy múa ca hát rất độc đáo.

Du lịch Xuân Sơn vào thời gian nào?

Nếu thích tham gia các lễ hội của người dân ở Xuân Sơn, các bạn có thể đến Vườn Quốc gia Xuân Sơn vào đầu năm, thời điểm mùa xuân. Ngày 7/1 (âm lịch) hàng năm có lễ hội xuống đồng của người Mường ở Tân Sơn. Đặc sắc nhất của lễ hội là nghi thức rước vía lúa có từ ngàn đời nay để cầu cho một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu, thóc đầy bồ, lợn, gà đầy chuồng, con người được bình an, mạnh khỏe.

Thời điểm mùa hè, không khí ở Xuân Sơn vô cùng mát mẻ, xua tan đi sự oi bức vốn thường thấy của miền Bắc vào thời gian này. Đến Xuân Sơn thời điểm này để nghỉ ngơi, thư giãn và cả hòa mình vào những làn nước mát lạnh của những con suối. Thời điểm mùa hè các bạn nhỏ được nghỉ, cũng là một cơ hội để bố mẹ có thể đưa các bạn đến Xuân Sơn khám phá thiên nhiên.

Nếu bạn đến vườn quốc gia Xuân Sơn vào tháng 11 và tháng 12 hoa trạng nguyên nở rộ ở khắp các bản làng khiến nơi đây rực đỏ một góc trời.

Hướng dẫn đi tới Xuân Sơn

Từ Hà Nội để lên tới Xuân Sơn khoảng 130km, các bạn có thể lựa chọn các cung đường như sau để tới được Xuân Sơn

Từ Big C Thăng Long đi theo đại lộ Thăng Long đi thẳng đến đường DT87a (Gần VQG Ba Vì) rẽ tay trái rồi chạy thẳng qua cầu Đồng Quang, rẽ phải sang đường 317 rồi tiếp tục chạy thẳng ra đường DT316 (đoạn này đi qua khu suối khoáng Thanh Thủy), hết đường này thì rẽ trái chạy về bến xe Thanh Sơn.

Từ Hà Nội, Xuất phát từ đại học Quốc gia Hà Nội quý khách đi thẳng theo đường 32 qua cầu Trung Hà rồi rẽ trái đi men theo đường đê, sẽ có biển chỉ dẫn đi Thanh Sơn.

Từ ngã 4 Thanh Sơn các bạn rẽ phải theo đường QL32 (có biển chỉ đi Xuân Sơn khoảng 40km) và cứ đi thẳng cho đến khi nhìn thấy biển rẽ trái đi Xuân Sơn. Cứ men theo đường này và đi theo hệ thống biển chỉ dẫn sẽ vào tới Xuân Sơn. Đường này gần hơn, còn nếu không các bạn cứ tiếp tục đi về hướng Thu Cúc cũng sẽ có 1 đường khác để tới Xuân Sơn.

Vườn Quốc gia Xuân Sơn nằm ở Tân Sơn, trên trục quốc lộ 32 từ Hà Nội đi Yên Bái. Các tuyến xe từ Hà Nội đi Tân Sơn có nhưng không nhiều, ngoài các tuyến xe này các bạn có thể lựa chọn các xe khách Hà Nội – Lai Châu để lên tới trung tâm Tân Sơn (xã Tân Phú) rồi từ đây đi xe ôm vào trong Vườn Quốc gia Xuân Sơn.

Một số tuyến xe khách chạy thẳng tới Xuân Sơn, nếu sử dụng phương tiện công cộng thì khi di chuyển ở Xuân Sơn các bạn bắt buộc phải thuê xe của người dân địa phương hoặc chủ homestay để di chuyển qua lại giữa các địa điểm.

SƠN VI DUY THUẬN HẢI QUÂN TIẾN LINH HOÀNG MY

Xuân Sơn hiện chỉ có du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng nên các bạn chỉ ó thể lựa chọn hình thức lưu trú homestay. Những loại hình lưu trú khác như khách sạn, nhà nghỉ thì chỉ có ngoài trung tâm huyện và trên đường vào Xuân Sơn.

Các homestay ở Phú Thọ hiện nay chủ yếu tập trung và được phát triển ở Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đến với vùng đất này các bạn sẽ được khám phá những giá vị văn hóa độc đáo của đồng bào người Dao và Mường đang sinh sống tại các bản Dù, Lấp, Lạng và Cỏi. Những điệu múa, lời ca, phong tục tập quán, các nghề truyền thống, lễ hội đặc sắc vẫn được lưu giữ một cách nguyên vẹn.

Đến Vườn Quốc Gia Xuân Sơn chơi gì?

Bảo tàng Thiên nhiên Xuân Sơn

Nằm trong khuôn viên văn phòng Vườn quốc gia Xuân Sơn, bảo tàng thiên nhiên là nơi lưu giữ và trưng bày những mẫu tiêu bản động thực vật Vườn quốc gia Xuân Sơn, ngoài ra còn có mô hình mô phỏng các hoạt động sản xuất của đồng bào dân tộc Dao và Mường thông qua trưng bày các công cụ sản xuất, mẫu nhà Sàn của người Mường và nhà Trệt của người Dao. Bảo tàng còn là nơi giáo dục môi trường cho các em học sinh và các bạn. Các bạn có thể dễ dàng đặt lịch tham quan Bảo tàng Thiên nhiên Vườn quốc gia Xuân Sơn để nghe cán bộ trung tâm giới thiệu, tìm hiểu về lịch sử hình thành Vườn quốc gia.

Các bản du lịch cộng đồng

Sức lôi cuốn của Vườn quốc gia Xuân Sơn ngoài cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái đa dạng phong phú… còn là những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào Dao và Mường đang sống tại các bản ngay trong vườn.

Trên đường vào Xuân Sơn, chỉ cần qua dốc Cổng Trời là tới bản Dù, bản trung tâm của Vườn Quốc gia Xuân Sơn và xã Xuân Sơn. Bản Dù cũng là nơi có loài chuối cô đơn (hay còn gọi là chuối Bạc Hà) một loại đặc sản rất đặc biệt.

Qua khỏi cổng vào Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đến phía chân dốc Cổng Trời sẽ có 1 con đường nhỏ bên tay trái để vào bản Lạng. Quãng đường khoảng 3km, nhưng đường khá nhỏ. Nếu có 2 ô tô đi ngược chiều sẽ rất khó khăn để tránh.

Từ bản Dù đi vào khoảng hơn chục km nữa sẽ đến bản Lấp, bản khá nhỏ với vẻn vẹn chỉ khoảng gần 30 nóc nhà. Người dân bản Lấp chủ yếu sống phụ thuộc vào rừng bằng các nghề kiếm củi hay đánh bắt nhỏ từ suối.

Đây là ngôi làng cổ xưa nhất của người Dao Tiền, với khoảng hơn 100 nóc nhà đơn sơ được che chắn, bao bọc bởi núi cao và rừng già, ngay trong vùng lõi và là nơi xa nhất của Vườn Quốc gia Xuân Sơn.

Thuộc địa phận bản Lấp, Hang Thổ Thần là một trong số những hang động lớn và dài nhất ở Xuân Sơn. Hang Thổ Thần ăn sâu trong lòng núi Ten, cửa vào hang nhìn thẳng ra cánh đồng Mường Lạng. Trong hang có những nhũ đá khá mềm và xốp như đất. Có lẽ vì vậy mà từ xưa người dân gọi bằng cái tên “hang Đất”.

Hang Thổ Thần vẫn còn là một ẩn số lớn bởi người Dao, người Mường bản địa cũng chưa khám phá hết chiều dài và các ngóc nghách trong hang. Từ chân núi đi lên khoảng 300 bậc đá là đến cửa hang. Khi bước vào trong, du khách sẽ rất bất ngờ trước vẻ đẹp lung linh, huyền ảo và đầy bí ẩn của các hình thù do nhũ đá tạo thành. Tùy vào sức tưởng tượng của mỗi người mà gắn cho các hình khối đó những câu chuyện cổ tích riêng, hư hư, thực thực… Càng đi vào sâu, lòng hang càng hẹp, có nhiều đoạn phải leo lên những vách đá vôi cao hàng mét thì du khách mới có thể tiếp tục hành trình khám phá.

Hang Na cũng nằm ở bản Lấp, trên đường đi thác nước Lưng Trời. Xuyên qua những thảm thực vật phong phú và ẩm ướt, những con suối róc rách giữa rừng, trèo lên khoảng hơn 100 bậc đá thì tới cửa hang nằm lơ lửng trên vách núi. Lách qua một khe cửa hẹp bước vào trong, lòng hang tối như mực, ánh sáng tự nhiên duy nhất lọt vào là từ cửa hang.

Bước vào trong, du khách sẽ thấy rất thú vị khi chiêm ngưỡng các viên đá, to có, nhỏ có trông giống hệt như những quả na. Các khối đá na cứ nằm rải rác trong lòng hang không biết tự bao giờ, thi thoảng lại được bọn trẻ con quanh bản đưa về nhà làm đồ chơi…

Có lẽ bởi vì thế mà hang có tên là hang Na. Đặc biệt ở đây, quá trình kiến tạo địa chất đã tạo nên một mô hình “ruộng bậc thang” thu nhỏ trong lòng núi mà có lẽ chỉ hang Na mới có. Đây là một nét độc đáo rất riêng của hang mà du khách chỉ có thể thấy hết vẻ đẹp của nó khi tận mắt chiêm ngưỡng và cảm nhận.

Hang Lạng cao trung bình tới 10m, có nơi cao tới 20-30m, rộng trung bình khoảng 10 – 15m, hang này còn có suối chảy qua với chiều dài trên 7.000m. Chạy dọc đáy hang là một con suối lớn. Những chỗ hang phình ra, nền hang trải đều một lớp đá củ đậu, cát vàng và đất sét. Nhiều chỗ thạch nhũ buông xuống, qua hàng triệu triệu năm đã tạo nên muôn hình ngàn dạng như ngàn vạn toà thờ Phật, thờ thần. Lại có nhiều trụ cột, được thiên nhiên đắp, vẽ, điểm tô, chống từ đáy hang lên vòm trần như các cột nối từ cõi âm ti lên đỉnh thiên đàng. Các phiến thạch nhũ tạo cho hang động đẹp một cách huyền bí, tâm linh. ở các pho tượng, nhũ đá vừa giống như ma quỷ, vừa như thần linh, nhô lên giữa dòng suối long lanh trong ánh đèn, ánh đuốc. Nhũ đá ở đây không sỉn thành một màu xám như nhiều hang động núi đá vôi, mà sáng trắng và nhiều chỗ lấp lánh muôn hồng ngàn tía rất kỳ lạ.

Ðộng Tiên là một hang ngầm trong lòng núi đá cẩm thạch dài 10km. Trong hang có đường thông gió lên thẳng đỉnh núi, làm cho không khí trong lành mát dịu. Hồ nước có nhiều loài cá lạ hấp dẫn.

Quần thể 20 cây nghiến cổ thụ thuộc Vườn quốc gia Xuân Sơn được công nhận là cây di sản, đây là loài thực vật đặc trưng của Vườn quốc gia Xuân Sơn và là một trong 46 loài thực vật quý hiếm được ghi trong sách của Việt Nam, đại diện cho hệ thực vật của hệ sinh thái núi đá vôi, được phân bố ở độ cao từ 500 đến 700 m so với mực nước biển, Quần thể cây di sản có đường kính gốc bình quân là 1,8 m, trong đó cây lớn nhất có đường kính gốc 2,7 m ,chu vi thân:09 m. Qua nhận định ban đầu về tuổi thọ của cây nghiến cổ thụ ước khoảng trên 1.000 năm tuổi và đang được bảo vệ nghiêm ngặt.

Hệ thống suối và thác nước

Cùng với hệ thống các đỉnh núi cao, hang động, Xuân Sơn còn có hệ thống sông suối như suối Lấp, suối Thang và nhiều thác nước có độ cao trên 50m như hòa quyện cùng với màu xanh của núi rừng khiến cho phong cảnh Xuân Sơn các thêm thơ mộng.

Thác nằm sâu trong rừng, từ Hang Thổ Thần cần vượt qua quãng đường khoảng 2km với nhiều đoạn khá hiểm trở, mặt đường trơn và các bậc thang uốn lượn theo các trườn núi sâu thẳm.

Nằm trong quần thể vườn quốc gia Xuân Sơn có ba đỉnh núi cao trên 1.000 m so với mực nước biển là núi Voi, núi Ten và núi Cẩn

Ăn gì khi du lịch Xuân Sơn

Để làm ra được món cơm lam ngon và có dấu ấn riêng của dân tộc mình, người Mường thường rất cầu kỳ, kỹ lưỡng trong việc chọn nguyên liệu. Đầu tiên phải chọn đồ đựng là một ống nứa thon dài khoảng 20- 30cm, không to, không nhỏ, không quá dày cũng không quá mỏng. Vì nếu quá dày nướng sẽ rất lâu, lúc bóc sẽ rất tốn công, còn nếu quá mỏng sẽ dễ bị cháy. Điều đặc biệt nứa phải là cây còn non, bà con lấy luôn nước có ở trong từng đốt ống nứa để nướng cơm, người Mường cho rằng đó là thứ tinh hoa của đất trời còn vương lại. Ống nứa tươi xanh giúp lửa không bén vào gạo và chất nhựa trong vỏ sẽ ngấm sâu vào cơm làm cho cơm có vị ngọt và mùi hương tự nhiên.

Tiếp theo là đến việc chọn gạo, đồng bào chọn loại nếp nương thơm, dẻo của vùng cao. Gạo trước khi được đem đi “lam” sẽ được ngâm khoảng 2- 3 tiếng, sau đó vo sạch, rắc ít muối và trộn đều rồi đổ vào ống nứa đã có sẵn nước. Khi gạo đổ vào, không nén chặt mà để cách miệng ống 5cm để khi gạo chín nở ra sẽ vừa khít miệng ống. Nếu thấy ống nứa có ít nước, có thể thêm nước xăm xắp mặt gạo. Nước này người Mường thường lấy nước trên những khe đồi, khe suối nhằm tạo nên vị ngọt mát. Sau đó, đem nút miệng ống lại bằng lá dong hoặc lá chuối. Đốt lửa dựng các ống quanh bếp, có thể nướng ống cơm lam bằng than củi, than tre hoặc rơm khoảng một giờ, khi cơm sủi thỉnh thoảng nhấc ra dằn mạnh ống xuống đất để gạo dồn xuống phía dưới cho hạt cơm săn chắc. Nước cạn, đặt ống nằm ngang và nướng xoay đều. Dùng ngón tay nhấn, thấy cơm mềm và có mùi thơm bốc lên là cơm đã chín. Lấy dao róc bỏ phần vỏ cháy bên ngoài. Đợi cho nguội hẳn bóc lớp vỏ còn lại sẽ để lộ ra lớp cơm vẫn được bao bọc bởi phần vỏ lụa trắng ngà của ruột tre, nứa khiến cơm lam có một màu sắc thuần hậu.

Tưởng rằng chỉ có trong truyền thuyết Sơn Tinh – Thuỷ Tinh, nhưng giống gà này vẫn được người Dao Tiền tại vùng lõi Vườn quốc gia Xuân Sơn nuôi dưỡng và phát triển, chúng được sùng kính gọi là “Gà Chúa”. Những chú gà nhiều cựa ở đây sống trong môi trường tự nhiên, đôi khi kết bạn gà rừng, có lẽ vì thế mà thịt gà nhiều cựa rất ngon và rắn chắc. Món gà đặc sản này khi người dân thiết đãi khách gà thường mang hấp lá chanh hoặc ướp mật ong rừng và một số loại lá cây gia vị tẩm ướp rồi nướng trong bếp than đỏ, khi thưởng thức mang lại cho chúng ta một hương vị thơm ngon tuyệt hảo đặc trưng của núi rừng.

Cá sống ở suối được người dân địa phương bắt về. Cá nhỏ, thường được nướng hoặc rán giòn ăn kèm cơm.

Rau dớn là một món quà của núi rừng, thuộc họ quyết, có hình dáng giống cây dương xỉ nhưng thân to, tán rộng hơn, xanh mỡ màng. Đối với đồng bào dân tộc Mường và Dao sống trong Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đây là một món ăn quen thuộc có trong mâm cơm thường nhật. Ngoài ra, họ còn sử dụng loại rau này như một vị thuốc dân giã chữa các bệnh thông thường như cảm, ho, viêm họng…

Văn hóa ẩm thực của người Mường hình thành từ những món đơn giản dân dã, in đậm hương vị núi rừng, sông suối như thịt, cá, măng, rau rừng… Trong số đó, sẽ là thiếu sót khi không nhắc tới gà nấu măng chua. Trong tiết trời lạnh của mùa đông rất thích hợp để thưởng thức món măng chua nấu gà với mùi vị chua dịu nhẹ và thịt gà mềm mượt. Món măng chua nấu gà từ lâu đã nổi tiếng. Với đồng bào Mường để thưởng thức món măng chua nấu thịt gà ngon thì không thể thiếu các loại rau ăn kèm như lá đu đủ, cải nương … ăn kèm thịt gà với các loại rau này sẽ tạo nên hương vị đặc sắc vị đắng lá đu đủ kết hợp với cay của rau cải nương cùng hương vị thơm ngon của măng chua nấu thịt gà sẽ tốt cho sức khỏe.

Muốn ăn rêu sạch, non phải chọn nơi nước suối chảy xiết, có nhiều tảng đá to (nơi rêu bám vào để phát triển). Rêu được “bắt” thành từng dây dài, tùy từng khúc suối sâu hay nông mà có màu xanh lục hay xanh non. Rêu được bỏ vào rổ, giặt qua nước suối nhằm loại bỏ cát hoặc chất bẩn, bỏ lên một tảng đá to, có mặt bằng phẳng rồi dùng một khúc gỗ to để đập. Sơ chế rêu cũng đòi hỏi phải có tính kiên nhẫn vì phải giặt và đập rêu tới vài lần mới sạch. Cả một rổ rêu đá lúc này chỉ còn đủ dùng trong một bữa. Màu rêu đá xanh đậm, sờ vào mềm và mát như lụa.

Rêu đã làm sạch được tẩm ướp gia vị. Đó là tỏi thái mỏng, muối, mì chính, cộng thêm hành và chút mỡ lợn rồi trộn đều, dùng lá dong gói thành nhiều lớp buộc chặt lại. Thông thường món ăn này được làm vào buổi tối vì đó là lúc có mặt đông đủ mọi thành viên trong gia đình. Bên bếp lửa bập bùng, họ vừa nấu cơm, vừa vùi rêu vào than hồng. Lớp lá dong bén lửa bốc lên mùi cay cay, thơm thơm. Đợi đến khi lớp lá bên ngoài chuyển thành màu đen, họ mới bóc từng lớp lá ra. Mùi tỏi và hành quyện với mùi nồng nồng của rêu đá tạo nên một hương vị rất riêng. Rêu giờ đây giống như món tảo biển có vị ngầy ngậy, mềm mềm, ngon mà không ngấy.

Bánh trứng kiến người Mường

Nếu như đối với những người dân tộc Kinh, vào ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch hằng năm thường tổ chức “Tết hàn thực” hay còn gọi Tết bánh trôi – bánh chay thì người Mường lại tổ chức ăn “Tết thanh minh” với món đặc sản là bánh trứng kiến.

Theo quan niệm của người Mường, mỗi năm chỉ làm loại bánh này đúng một đợt vào lúc mặt trời đỏ nhất trong năm và cũng chỉ trong tháng ấy mới có loại trứng kiến mang hương vị khác lạ nhất so với các loại kiến làm tổ trên cây khác. Người Mường cho rằng thường bắt đầu từ tháng 3 âm lịch mặt trời sẽ đỏ rực nhất, đó là lúc những tổ kiến đen trên ngọn cây luồng, cây keo, cây nứa,… trong rừng có nhiều trứng nhất, theo kinh nghiệm của đồng bào, mặt trời càng đỏ thì trứng càng to nhanh, trứng ngon nhất khi nó to nhất thì bằng hạt gạo nương và có màu trắng hồng béo ngậy.

Để làm món bánh trứng kiến, người Mường vào rừng tìm cây nứa, cây luồng có những tổ kiến to, có nhiều trứng. Người thì chặt tổ trên cây cho rơi xuống, người thì cho tổ vào mẹt đập nhẹ cho rơi trứng ra, người thì vừa kéo mẹt đi vừa bẻ cành lá cho vào để lừa kiến bò đi chỗ khác, sau đó sàng sẩy cho sạch vỏ tổ, còn lại những quả trứng kiến chắc, mẩy. Trứng kiến sau đó được rửa sạch, phơi khô.

Những gia vị cho món bánh trứng kiến thêm thơm, ngon gồm có: Lóng chuối (nõn chuối rừng), rau đáu (rau răng cưa), rau dổi, lá kiệu cùng gạo tẻ đã được ngâm qua nước. Tất cả những nguyên liệu này được chộn lẫn với nhau, cho vào cối giã nhỏ, thêm gia vị (mắm, muối, mì chính) vừa đủ sau đó được nặn thành viên to gần bằng nắm tay, tán dẹt, cho trứng kiến vào giữa và dùng lá sung mật gói lại rồi cho vào nồi hấp hoặc đồ chín. Khi bánh đã chín, mang ra xếp vào rổ để nguội là có thể thưởng thức mà không cần chấm thêm bất kỳ gia vị nào.

Bắp chuối lam sườn là món ăn truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc Mường. Hoa chuối rừng có trên khắp các các dãy núi, cánh rừng ở Yên Lập. Khi đi rừng người Mường thường hái bắp chuối mang về để chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Để làm món bắp chuối lam sườn, bắp chuối sẽ được thái mỏng, ngâm với dấm, sau đó vớt ra để ráo nước và với các trộn gia vị: muối, tiêu, lá thơm và thịt sườn băm (trước kia là thịt thú rừng băm nhỏ) cho vào ống nứa và lam đều tay (như lam cơm) trên lửa nhỏ hoặc than hồng. Khi lam chín món ăn có mùi thơm đặc trưng của hoa chuối rừng vị ngọt của thịt sườn, có thể ăn cùng cơm nóng hay làm dùng đồ nhắm rượu đều rất tuyệt.

Nhắc đến ẩm thực của người Mường, thực khách thường nghĩ ngay đến những món ăn đơn giản, dân dã mang hương vị của núi rừng, sông suối như: món cá suối, thịt lợn rừng, măng chua… nhưng có lẽ ít ai đã được thưởng thức món rau rừng đồ. Với đồng bào dân tộc Mường ở vùng cao Thanh Sơn, từ những loại rau rừng bình dị, gần gũi trong vườn nhà, trên vách núi, đồng bào đã chế biến nên món rau rừng hết sức độc đáo, hấp dẫn mang đặc trưng riêng mà chỉ người Mường mới có.

Rau đồ đạt tiêu chuẩn đòi hỏi phải giữ được màu xanh của các loại rau, màu trắng của quả cà rừng, của hoa đu đủ đực và màu nâu nhạt của hoa chuối rừng. Đồng thời, phải giữ được vị chát, đắng đặc trưng của rau ngải cứu, lá đu đủ. Rau đồ có thể xem như một món ăn rất truyền thống của người Mường, đồng bào đi làm nương về cũng có thể hái rau rồi làm món ăn này. Điều đặc biệt hơn, trong các loại rau rừng đồng bào đem đồ cũng là một trong những vị thuốc vì những loại rau rừng có vị đắng, chát vốn có tính nóng và có tác dụng rất tốt trong phòng chống cảm cúm, chống các loại gió độc, tăng sức đề kháng cho cơ thể…. Chỉ từ những sản vật của núi rừng mà người Mường Thanh Sơn đã chế biến thành những món ăn cực kỳ hấp dẫn mang hương vị đặc biệt.

Cua suối hay còn gọi là cua đá sinh sống ở trong các khe núi đá. Vào mùa hè, thường là vào lúc chiều nhá nhem tối cho đến hết đêm, cua bắt đầu bò từ núi đá ra các khe suối. Khi đó, bà con rủ nhau đi bắt cua bằng tay. Ban ngày, cua lại chui vào hang trong các khe núi, nên nếu muốn bắt được cua thì phải có cần và mồi bằng giun đưa vào hang để dụ cua cặp vào mồi rồi kéo ra. Cách làm này cũng đơn giản nên ngay cả bọn trẻ nơi đây cũng có thể bắt được cua. Sau khi bắt được cua mang về, bà con dân tộc thường chế biến, không cầu kỳ và không cần nhiều gia vị. Cua suối có kích thước tương đối to, mỗi ki-lô-gam được từ 7-10 con. Chỉ một lớp cây xả nhổ ngoài vườn rửa sạch lót dưới đáy nồi, cua được xếp lên trên ngay ngắn, đậy nắp đặt lên bếp củi đun lửa vừa vừa, 15 phút sau là cua chín. Cua suối khi nấu chín có màu vàng hồng xen lẫn màu cánh gián, có mùi thơm đặc trưng trộn lẫn hương thơm của cây xả. Cua được bày lên đĩa ăn nóng chấm với muối trắng kèm theo ớt. Không chỉ đẹp mắt mà khi ăn cua rất chắc thịt và mang vị đậm đà.

Xuân Sơn còn có chuối cô đơn, đây cũng lại là một loại cây lạ mới chỉ được phát hiện ở Hòa Bình và Khu bảo tồn Tà Cú, Bình Thuận. Chuối cô đơn, hay còn gọi là chuối bạc hà thường sống đơn độc giữa rừng già. Nó trồng bằng hạt chứ không có chuối con ấp mẹ như chuối thường. Cây cao tới 3m, đường kính thân chỗ to 0,6m, thon vót lên ngọn; bản lá có kích thước 0,6m x 3m. Cây thân kép, màu xanh nhạt có phủ lớp sáp trắng. Rất ít khi ra hoa nhưng đã ra hoa thì cực kỳ lạ: hoa chuối màu xanh cốm, rất to, đậu ít quả nhưng nhiều hạt.

Lịch trình du lịch Xuân Sơn

Để thuận tiện hơn cho việc lập kế hoạch, Cùng Phượt chia sẻ với các bạn một số lịch trình du lịch và phượt Xuân Sơn để tham khảo. Từ các lịch trình cơ bản này, các bạn có thể thay đổi và sắp xếp cho phù hợp với kế hoạch riêng của mình.

Hà Nội – Vườn Quốc Gia Xuân Sơn – Hà Nội

Hà Nội – Thanh Thủy – VQG Xuân Sơn

Lịch trình này kết hợp tắm khoáng nóng Thanh Thủy và khám phá Vườn Quốc gia Xuân Sơn, các bạn cần có phương tiện cá nhân để thực hiện được theo lịch trình này.

Ngày 1: Hà Nội – Thanh Thủy – Đồi Chè Long Cốc – VQG Xuân Sơn

Khởi hành từ Hà Nội đi theo đường 32, qua cầu Trung Hà các bạn rẽ trái đi Thanh Thủy, đến khu suối khoáng nóng Thanh Thủy thì dừng nghỉ ngơi, tắm khoáng rồi ăn trưa.

Ngày 2: Khám phá Xuân Sơn

Sáng ngủ dậy sau khi ăn sáng các bạn chuẩn bị đồ đạc để khám phá một số địa điểm ngay trong VQG như: bản Lấp, bản Cỏi, hang Na, hang Thổ Thần, khám phá rừng nguyên sinh rồi thăm Bảo tàng thiên nhiên Xuân Sơn.

Chiều khởi hành về Hà Nội

Hà Nội – Xuân Sơn – Tà Xùa – Nghĩa Lộ

Lịch trình này các bạn nên sử dụng xe máy bởi chặng đi qua Tà Xùa sang Văn Chấn ô tô khả năng cao là không đi được.

Ngày 1: Hà Nội – Xuân Sơn

Khởi hành từ Hà Nội đi Vườn Quốc Gia Xuân Sơn, trước khi vào Vườn Quốc Gia các bạn có thể ghé qua đồi chè Long Cốc để chụp ảnh.

Đến trưa tới Xuân Sơn thì nhận phòng, ăn trưa, thưởng thức các món đặc sản ở đây rồi sau đó nghỉ ngơi một chút, đầu giờ chiều khám phá bản Lấp, bản Cỏi, hang Na, hang Thổ Thần, khám phá rừng nguyên sinh rồi thăm Bảo tàng thiên nhiên Xuân Sơn.

Tối ngủ homestay ở Xuân Sơn.

Ngày 2: Xuân Sơn – Phù Yên – Tà Xùa

Từ Xuân Sơn đi tiếp theo đường xuyên rừng để ra QL32 rồi rẽ QL32B đi Phù Yên, tiếp tục chạy thẳng lên Tà Xùa săn mây.

Ngày 3: Tà Xùa – Nghĩa Lộ – Hà Nội

Từ Tà Xùa chạy theo đường Bắc Yên – Trạm Tấu rồi về Nghĩa Lộ. Nếu có thời gian thì ở lại Nghĩa Lộ 1 ngày, khám phá Nghĩa Lộ rồi hôm sau về Hà Nội. Nếu không có thời gian thì về đây nghỉ ngơi ăn uống, rồi chạy thẳng về Hà Nội.

Tìm trên Google:

kinh nghiệm du lịch Xuân Sơn 2021

du lịch Xuân Sơn tháng 2

tháng 2 Xuân Sơn có gì đẹp

review Xuân Sơn

hướng dẫn đi Xuân Sơn tự túc

ăn gì ở Xuân Sơn

phượt Xuân Sơn bằng xe máy

Xuân Sơn ở đâu

đường đi tới Xuân Sơn

chơi gì ở Xuân Sơn

đi Xuân Sơn mùa nào đẹp

địa điểm chụp ảnh đẹp Xuân Sơn

homestay giá rẻ Xuân Sơn

Kinh Nghiệm Du Lịch Vườn Quốc Gia Xuân Sơn Tại Phú Thọ / 2023

Những kinh nghiệm du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn mà bạn nên biết

Nên đến vườn quốc gia Xuân Sơn vào thời điểm nào trong năm?

Theo kinh nghiệm du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn thì bạn có thể đến đây vào nhiều thời điểm khác nhau trong năm. Vào những tháng đầu năm tại Phú Thọ sẽ diễn ra khá nhiều lễ hội đặc sắc. Đặc biệt vào ngày 7/1 âm lịch hàng năm sẽ diễn ra lễ hội xuống đồng của người Mường. Mùa hè thì thời tiết tại vườn quốc gia luôn rất mát mẻ và dễ chịu. Đây là thời điểm tuyệt vời để bạn hòa mình vào thiên nhiên, ngâm mình dưới những dòng suối mát lạnh. Mùa đông tại vườn quốc gia Xuân Sơn cũng khá đẹp vì khi đó những bông hoa trạng nguyên sẽ nở rộ khắp nơi.

Cách di chuyển đến vườn quốc gia Xuân Sơn

Xe khách luôn là loại phương tiện phổ biến được nhiều người lựa chọn khi muốn di chuyển đến vườn quốc gia Xuân Sơn. Từ bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát tại Hà Nội hàng ngày luôn có rất nhiều chuyến xe khách chạy thẳng đến vườn quốc gia Xuân Sơn. Bạn có thể lựa chọn một số nhà xe uy tín sau: Sơn Vi (SĐT: 0944 680 666), Duy Thuận (SĐT: 0976 299 355), Hải Huân (SĐT: 0989 049 633), Tiến Linh (SĐT: 0978 164 585),…

Đi bằng phương tiện cá nhân

Quãng đường từ Hà Nội đến vườn quốc gia Xuân Sơn chỉ khoảng 120 km. Vì vậy bạn hoàn toàn có thể tự đi bằng các loại phương tiện cá nhân như xe ô tô hoặc xe máy. Từ trung tâm Hà Nội các bạn cứ đi về hướng đi Sơn Tây. Sau đó rẽ vào đường QL 32. Khi đến địa phận huyện Tân Sơn bạn sẽ thấy có nhiều biển chỉ dẫn đến vườn quốc gia Xuân Sơn.

Ở đâu khi du lịch Xuân Sơn?

Đi chơi đâu khi du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn?

Khám phá những bản làng dân tộc nơi đây

Một hang động khác cũng rất nổi tiếng tại vườn quốc gia Xuân Sơn mà bạn không nên bỏ qua đó chính là Hang Na. Sở dĩ hang động này được gọi là hang Na là vì bên trong hang có hàng trăm viên đá to nhỏ và chúng đều có hình dáng rất giống với quả na. Đặc biệt trải qua hàng triệu năm kiến tạo, bên trong hang đã hình thành nên một mô hình ruộng bậc thang vô cùng độc đáo. Có lẽ ít có hang động nào tại Việt Nam lại sở hữu được điều này.

Nghiến vốn là một loài cây vô cùng quý hiếm và đã được ghi vào sách đỏ của Việt Nam. Đến du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn, các bạn sẽ có cơ hội được ngắm nhìn 20 cây nghiến cổ thụ với tuổi đời hàng nghìn năm. Những cây nghiến này cũng đã được công nhận là cây di sản. Đường kính trung bình của những cây nghiến là khoảng 1,8m. Cây lớn nhất có đường kính lên đến 2,7m.

Bảo tàng thiên nhiên Xuân Sơn

Hy vọng rằng với những kinh nghiệm du lịch vườn quốc gia Xuân Sơn mà chúng tôi chia sẻ ở trên, các bạn sẽ có được một chuyến đi thật trọn vẹn và đáng nhớ.

Phan Hoàng (Tổng hợp)

Kinh Nghiệm Du Lịch Phú Thọ / 2023

Phương tiện đi lại

Phú Thọ cách Hà Nội 90km, bạn ở miền Bắc có thể đến Hà Nội sau đó đến bến xe Mỹ Đình rồi đi xe đến Phú Thọ. Xe ô tô riêng và xe máy từ Hà Nội có thể đi theo Đại lộ Thăng Long, thị xã Sơn Tây, cầu Trung Hà đến Phú Thọ. Nếu ở miền Nam thì bạn nên đi máy bay của Vietnam Airlines, Vietjet ra Hà Nội rồi đi xe khách tới Phú Thọ.

Từ bến xe Phú Thọ tới trung tâm tỉnh khoảng 26km, đa phần khách sẽ đi taxi đến. Để chủ động di chuyển trong tỉnh hoặc di chuyển sang các huyện khác của tỉnh Phú Thọ, các bạn có thể thuê xe máy.

Nên đi Phú Thọ mùa nào?

Các lễ hội lớn nhỏ của Phú Thọ diễn ra rải rác suốt năm như Hội Bạch Hac, Hội Chu Hóa, Hội đánh cá … nên nếu muốn tham gia lễ hội nào, bạn chỉ cần lên lịch trình xuất phát vào ngày gần đó hay ngay ngày diễn ra lễ hội. Đặc biệt một lễ hội lớn của dân tộc mà bạn không nên bỏ qua ở Phú Thọ là lễ giỗ các vua Hùng vào ngày 10/3 âm lịch hàng năm.

Những điểm nào nên tham quan khi đến Phú Thọ

Từ trung tâm tỉnh Phú Thọ đến Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng thuộc xã Hy Cương, thành phố Việt Trì là 23km. Tại đây gồm 4 điểm tham quan chính là đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân trên núi Sim, đền thờ Tổ Mẫu Âu Cơ trên núi Vặn, bảo tàng Hùng Vương và đền thờ các Vua Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh. Ngay cạnh khu vực khu di tích còn có khu vực núi Hùng là nơi thờ thần núi và thờ các Vua Hùng gồm: Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Đền Giếng và ngôi chùa có tên gọi Thiên Quang thiền tự.

Sau khi thăm các đền, du khách có thể tham quan một số điểm du lịch khác: hang Lạng nằm tại huyện Thanh Sơn là một hang động thạch nhũ lớn. Một số khu vực còn có vòm hang cao với những thạch nhũ nhiều hình thù đẹp, lạ mắt. Vườn quốc gia Xuân Sơn nằm tại huyện Thanh Sơn có diện tích lên tới 18.369ha. Nơi đây nổi tiếng với vẻ đẹp hoang sơ, tự nhiên, hệ sinh thái phong phú và đa dạng. Du khách có thể tận mắt chiêm ngưỡng khu rừng chò trỉ đẹp nhất miền bắc và một số loài thực vật số lượng lớn như cây rau sắng, dẻ, mộc lan,… Đầm Ao Châu có diện tích khoảng 2km2 mặt nước, gồm 100 hòn đảo lớn nhỏ nằm tại huyện Hạ Hòa. Nơi đây có hệ động thực vật phong phú và mặt nước luôn trong xanh, tĩnh lặng. Suối Tiên tập trung hơn 10 thác nước lớn, nhỏ và những bãi đá cuội đầy màu sắc, nơi này là sự lựa chọn của nhiều du khách khi tới huyện Hạ Hòa.

Phú Thọ có lễ hội gì đặc sắc?

Một trong những lễ hội chính là Lễ hội đền Hùng diễn ra từ 8 – 11/3 âm lịch, chính hội vào ngày 10/3 âm lịch tại Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ nhằm tưởng nhớ các Vua Hùng. Còn nếu du khách muốn xem những màn trọi trâu thì có thể đến với Hội chọi trâu Phù Ninh vào 12/2 âm lịch tại Xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. Ngoài những lễ hội kể trên Phú Thọ còn hàng chục lễ hội khác diễn ra rải rác suốt năm như Hội chùa Thắm, Hội đền Mẹ Âu Cơ, Hội đình Cả …

Khách sạn và ẩm thực địa phương

Ẩm thực: Phú Thọ cũng là nơi có nhiều đặc sản thơm ngon, hấp dẫn: chè, thịt chua đặc sản của người Mường vùng Thanh Sơn, bánh tai, tằm cọ, cơm nắm lá cọ, cọ ỏm chấm mắm ở Phù Ninh và canh cá rau sắn. Bạn có thể thưởng thức ở bất cứ nhà hàng nào trên đường đi. Đặc biệt, một sản vật nổi tiếng của đất Phú Thọ mà du khách tới đây đều muốn được thưởng thức là bưởi Đoan Hùng. Bưởi tuy nhỏ nhưng có hương vị vô cùng ngọt, mát và thơm

Đến Phú Thọ mua gì về làm quà?

Bưởi Đoan Hùng đây là loại bưởi có thời gian bảo quản có thể lên tới vài tháng nhưng khi bổ ra ăn vẫn ngon nên rất nhiều du khách đã mua về làm quà cho người thân, bạn bè. Ngoài ra còn có gạo nếp, gà gáy của Yên Lập rất ngon hay thịt chua Phú Thọ.

Những điều lưu ý

Bạn đang đọc nội dung bài viết Kinh Nghiệm Du Lịch Xuân Sơn, Phú Thọ / 2023 trên website Tuvanduhocsing.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!